برداشت محصول عسل:
به محض اتمام جریان شهد در طبیعت و پر شدن شانها از عسلعملیات برداشت محصول عسل شروع میشود.از جمله دلایلی که نباید استخراج عسل را به تعویق انداخت یکی این است که بعضی از عشلها به سرعت درون سلولهای شان شکرک میزنند و استخراج عسل شکرک زده کار را با مشکل روبه رو میکند. این نوع عسل ها معمولا از شهد گلهای پائیزه مثل پیچک و مینا بدست می اید.عسل گل مینا در عرض 10تا20روز پس از قرار گرفتن در شان ها شکرک میزند. دلیل دیگر خود زنبورها هستند زیرا طولانی شدن و وقفه افتادن در کار استخراج عسل باعث میشود که زنبورها مقدار قابل توجهی عسل بخورند و این امر محصول عسل قابل برداشت زنبوردار را کم میکند.
بیشتر زنبور داران تنها یکبار در سال عسل گیری میکنند که معمولا زمان این برداشت اواخر مرداد تا اواخر شهریور است. با مدیریت صحیح و کوچ دادن زنبورها به مناطق پر گل میتوان به دفعات برداشت محصول اظافه کرد در مناطق کشت کلم روغنی عسل باید فورا برداشت شود و حداکثر ظرف مدت 48ساعت با دستگاه اکستراکتور استخراج شود.عسل بدست امده از شهد گیاهان وحشی معمولا در اواخر شهریور برداشت میشود. اگر زنبوردار علاقه به داشتن انواع مختلف عسل داشته باشد استخراج اولیه و زود هنگام عسل مدیریت مطلوبی را می طلبد.
عسل گیری:
مرحله جدا سازی از موم را عسل گیری میگویند. این مرحله پس از برداشت شان های عسل از درون کندوها و حمل انها به اتاق عسل گیری صورت میگیرد.دلیل اصلی عسل گیری این است که از اتلاف موم جلوگیری شود. درواقع شان های خالی شده(پوکه)از عسل پس از عسل گیری هم برای انسان و هم برای زنبور با ارزشند زیرا ساخت انها گران تمام میشود. زنبورها با خوردن 8تا12 کیلوگرم عسل یک کیلوگرم موم تولید میکنند. این کار نیز مستلزم گذشت مدت زمانی است که اگر مصادف با جریان شهد در طبیعت باشد مقدار زیادی محصول از دست میرود و زنبورها نیروی خود را صرف ساختن موم و شان میکنند. بنابراین در حفظ شکل شانها باید دقت کرد.
در ایران متاسفانه عسلی که در شان به بازار عرضه میشود طرفداران بیشتری دارد زیرا خریدار میخواهد از طبیعی بودن عسل مطمئن باشد و به این ترتیب مقدار زیادی موم از دست خواهد رفت که این موم باید یا با تخصیص مقدار زیادی ارز از خارج وارد شود و یا در داخل با صرف هزینه ای گزاف تولید شود.
در مورد حفظ و حراست از موم شان های عسل و تلف نکردن انها زنبوردار بایست پس از عسل گیری از شانها به خوبی مراقبت کند. مردم هم باید از این تفکر غلط که عسل موجود در شان 100%عسل طبیعی است و عسل مایع مصنوعی است بپرهیزند زیرا طبیعی یا غیر طبیعی بودن عسل به هیچ وجه با بودن ان در شان ثابت نمیشود و با همین تفکر اشتباه است که برخی از زنبور داران تطمیع میشوند که برای زود فروش رفتن محصول خود عسل را در شان عرضع کنند.
بنابراین عسل مایع چون به شکل مایع در ظرف به بازار عرضه میشود دلیل تقلبی بودن یا غیر طبیعی بودنش نیست و عسل شان چون به شکل شان به بازار عرضه میشود دلیل تولید عسل از شهد خالص نیست. همچنین برخی از افراد تصور میکنند خوردن عسل با موم خاصیت بیشتری دارد در حالی که موم در معده و روده انسان قابل هضو نیست و چیزی که هضم نشود جذب نمیشود و وقتی جذب خون نشود هیچ خاصیتی برای بدن ندارد. لذا تمایل به خوردن موم که هیچ مزه/طعم و خاصیت غذایی یا درمانی ندارد یک تمایل بی معنی و غیر منطقی است که نه تنها هیچ خاصیتی برای فرد موم خوار ندارد بلکه ضررهایی به دنبال خواهد داشت.